Axar.az
یوخاری
18 یانوار 2018


فتیر سؤزو نئجه یاراندی؟

آنا صحیفه آنا دیلی
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

فتیر چؤریین بیر نؤوودور - یاغلی، شیرین و قالین.

اونو لاواش، یوخا و چؤرکدن فرقله‌ندیره‌ن قالینلیغیدیر. اونا گؤره بعضی شهرلرده فتیره قالین دا دئییرلر. فتیرین ال-چؤریی، سومو و کوکه‌دن فرقی یاغلی و شیرین اولماسیندادیر. بیر ده کی، فتیرین بزه‌مه‌سینده گول و گول یارپاقلارینا بنزر ناخیشلاردان، آما ال-چؤریی، سومو و کوکه‌نین بزه‌مه‌سینده یالنیز بارماق شکیلیندن یارارلانیریق. بعضیلری فتیری "فطیر" شکلینده یازیب، اونو عربجه‌دن آلینمیش ایفطار و فیطیر کلمه‌لری ایله علاقه‌له‌ن‌دیرمک ایستییرلر. بو جور علاقه‌له‌ندیرمک تمامیله یانلیشدیر.

آذربایجان تورکه‌جه‌سینده «فتیر» و تورکمن تورکه‌جه‌سین‌ده «پتیر» سؤزلری "بتیر" کلمه‌سیندن عمله گلیب. «برک» لغتی "دیوانو لغات- التورک"ده «برت» فورماسیندا قله‌مه آلینیب. محمود کاشغارییه گؤره، بو لغتین اصل فورماسی «بت»دیر و «ر» حرفی آرتیقدیر. بئله‌لیکله «بت» لغتی قالین، محکم و غلیظ آنلامیندادیر و بتیر / فتیر /پتیر بو چؤریین قالینلیغینی گؤستره‌ن سؤزجوکلردیرلر. تورکمه‌نلر بو چؤره‌یه پتیردن باشقا «قاتیلما» دا دئییرلر. قاتیلما؛ قاتی (محکم و قالین) کؤکوندن اولاراق همین آنلامی گؤستریر.

اما بوتون قالین چؤرکلره فتیر دئمک دوغرو دئییل. بوردا فتیرین باشقا بیر آنلامی دا اورتایا چیخیر. جرالد کلاوزن قدیم تورکچه ده «ناخیش و نیگار» آنلامی وئرن "بتیز" یا "بدیز" کلمه‌سیندن خبر وئریر. بتیزچی یا بدیزچی رسام دئمکدیر. یعنی بتیر ناخیشلی و بزکلی چؤرک دئمکدیر. بوگونکی دیلیمیزده برته‌نمک، بزه‌نمک آنلامیندادیر. «بزنیب برتنیب یولا دوشدو» کاشغارییه دایاناراق «برتنمک»ده اولان «ر» حرفینی ده آرتیق نظره آلساق «بتیر» بزنمیش چؤرک آنلاییشینی اورتایا قویور سومو و کوکه‌دن فرقلنیر.

قالین چؤره‌یه ماکی بؤلگه‌سین‌ده ایشلدیلن «پاپان» ایفاده‌سی اولدوقجا گؤزل بیر بنزتمه‌دیر. اورتاسی ساری، گولیارپاقلاری آغ اولان «بابانا» گولونه (ببنک و بابونه)، اورتا اسیرلرده، «پاپانا» آدلانیردی. میرزا مهدیخان استرابادی، سنگلاخ لغتینده پاپانیا یازیب و بو گون تورکییه‌ده ده «پاپاتیا» دئییلیر. چوخ احتیمال قیراغینا گول یارپاقلاری ناخیشی سالیب، اورتاسینا یومورتا ساریسی یاخیلان فتیرین بزه‌مه‌سینده پاپانا گولوندن تقلید ائدیب اونا پاپان دئمیشیک.

تاریخ
2017.08.31 / 12:32
مولف
ایبراهیم رشی‌دی
شرح لر
دیگر خبرلر

آنا دیلینی اؤیرنک - منصوبیت فورماسی

آنا دیلینی اؤیرنک - تاثیرلیک حال

آنا دیلینی اؤیرنک - حاللانما

آنا دیلینی اؤیرنک - عرب و فارس منشالی شکیلچیلر

آنا دیلینی اؤیرنک - آد دوزلدن شکیلچیلر

آنا دیلینی اؤیرنک - مورفولوگییا

آنا دیلینی اؤیرنک - وورغو

آنا دیلینی اؤیرنک - صامتلرین قوشالانماسی

آنا دیلینی اؤیرنک - یئر ده ییشمه

آنا دیلینی اؤیرنک - صامتلرین آرتیمی.

خبر خطّی
 
  
  
  
  
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla