Axar.az
یوخاری
23 اوکتیابر 2018


آنا دیلینی اؤیرنک - عرب و فارس منشالی شکیلچیلر

آنا صحیفه آنا دیلی
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

١. -"ی، یی، وی، زاده. بو شکیلچیلر شخص آدلارینا علاوه اولوناراق فامیلییا عمله گتیریر. مثلا: محمدی، جهانی، احمدزاده، رضایی...

٢.- خانا. فارس منشالی خانا سؤزو ادبی دیلیمیزده اولدوغو کیمی، تبریز دیالئکتینده ده تام شکیلچیلشرک، سؤز یارادیجیلیقی پروسئسینده فعال اشتراک ائدیر. همین شکیلچی اؤز منشایینه اویغون یئر معناسی ایفاده ائدیر. مثلا: نمازخانا، بالاخانا (ائوین ایکینجی مرتبه سی)، کابابخانا، توپخانا (سیلاح ساخلانیلان یئر)..

٣. گاه. تبریز دیالکتینده "گاه" سؤزو شکیلچی کیمی موافق یئر معناسینی بیلدیریر. مثلا:درمانگاه، خرمنگاه، نشانگاه...

٤. دان. تبریز دیالئکتینده "دان" شکیلچیسی آذربایجان و آلینما سؤزلره علاوه اولونور و اشیانین آدینی بیلدیریر. نمکدان، شامدان، گلدان..

۵. دار. بو تبریز دیالئکتینده غیری- محصولدار شکیلچیلردن حساب اولونور. دامدار، خبردار، باغدار

فعل دوزلدن شکیلچیلر.

فعل دوزلدن شکیلچیلر مختلف نطق حصه لریندن تازا معنالی فعللر عمله گتیریر. تبریز دیالئکتینده کی فعل دوزلدن شکیلچیلر آذربایجان ادبی دیلی و دیگر لهجه لرله عینییت تشکیل ائدیر. بو شکیلچیلر آشاغیداکیلاردیر:

١. لا- له. مثلا: بالاتی(مایا)، قیرما تیکه(تیکه ات)، کردی(لک)، جه به (خورجون)، چاتی (بالاجا کندیر) سؤزلرینه لا- له شکیلچیسی آرتیرماقلا "چاتیلا- باغلاماق"، "جه به له- خورجونا ییغماغ"، قیرمالا- تیکه له، قویلا- باسدیرماق و سایر فعللر دوزلیر.

٢. تبریز دیالئکتینده سؤزون سون صامتیندن آسیلی اولاراق لا- له شکیلچیسینین "دا- ده، نا- نه، را-ره نوعلریده وار.مثلا: آریتتتدا، یوخوننا، چوموررا(پالچیقلاماق)، آغیررا (عزیزلمک)

٣. لاش- لش. آراملاش، یاوالاش، جوقه لش (دور وورماق)، بترلش (داها دا پیسلشمک).

٤.لان- لن. یاشلان- یئتیشمک، یایلان- یاییلماق...

۵. آل-ال- ل.تبریز دیالئکتینده صفتلردن دوزلتمه فعللر عمعله گتیرمک خصوصیتلرینه مالکدیر. آجال- آچماق، گئنل- دیکل، دوزل، تورشال...

۶. مالا- مه له. تبریز دیالئکتینده بو شکیلچییه آز تصادف اولونور. مثلا: "سرمه له- مسخره یه قویماق"، "بوغمالا- بوغماق". جماعت ماللانی سرمه له مه یه قویمیشدی

۷. ایشگه-اێشگه- اوشگه- اۆشگه. بوایش-اێش- اوش- اۆش قارشیلیق- مشترک نوع شکیلچیسی ایله "گه" قدیم یؤنلوک حال شکیلجیسینین بیرلشمه سیندن عمه له گلن مرکب شکیلچیدیر. بو شکیلچینین کمییله تبریز دیالئکتینده مختلف نطق حصه لریندن عمه له گلن دوزلتمه فعللر معیین بیر اشیانین وضیتینین تدریجن ده ییشدییینی بیلدیریر. مثلا: آغاش فیریشگیر (چاتلاییر)، قوتدار فیررردن (چاتلاردان) چاتلاردان آقاجی ییماغا باشلیر...

٨.آن- ان. تبریز دیالئکتینده بو شکیلچی ایله دوزلن دوزلتمه فعللره ده تصادف اولونور. مثلا: ایکوش گوننن سورا گؤردوخ کی، ارخین قیرا: داوالاندی (چپرلندی).. قویونناری اوقیرراناننار وسطینده (مرکزده) به خ اؤیه نیردیله (یوکسک سسله دانیشماق)..

تاریخ
2017.12.29 / 09:39
مولف
آینورا مممدووا
شرح لر
دیگر خبرلر

آکادمیک: آنا دیلین‌ده دانیشماغی باجارمالیییق

فونتیکا: دیلده‌کی سسلر نئجه عمله گلیر؟ - آنا دیلینی اؤیرنک

« آنا دیلی » آدلانیر بیزیم ایلك درسلیگیمیز...شعر

نئجه یازاق: »اوللام« دئییل‏، »اولارام«دیر

میللی کیملیین محوی و آخماقلیغین باشلانغیجی...-الشاد یاقوبلو

آنا دیلی گونونه حصر ائدیلمیش «دییرمی ماسا» کئچیریلیب

دیلیمیزه یئنی داخیل اولان ۲۶۵۰ سؤز معین ائدیلدی

آذربایجان دیلینده نئچه سس وار

مجهول فعل‌لر سورونو

آنا دیلینی اؤیرنک - ائو اشیالاری آدلاری

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla