Axar.az
یوخاری
16 دکابر 2017


جبهه‌ده دونیانین دقتینی چکه‌ن عملیاتلار اولوب

آنا صحیفه ادبیات
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

تانینمیش هوقوقشوناس، پروفئسسور فرهاد مئهدیئو محاربه، وتنپرورلیک مؤوضوسون‌دا یازیلان اثرلرین یوخلوغون‌دان گیلئیلنیب:

«محاربه وزیتیندییک، اما اورتادا بیر دنه ده اولسون جدی بدیعی اثریمیز یوخ‌دور. نیه کئچمیش قاضیلردن اینتئروولر آلیب، سونرا بونلاری ندن پووئست، حکایه، رومانا چئویرمیرسینیز؟ بو ایل بیر یازاریمیز کیتاب یازمیش‌دی، آلدیم، اما خجالتیم‌دن ائوه آپارمادیم، توللادیم».

کولت. آز مؤوضو اطرافین‌دا یازارلارا بو سواللا مراجعت ائدیب:

«سیزجه، دوغرودان‌می ادبیاتیمیزدا محاربه مؤوضوسون‌دا یازیلان کئیفیت‌لی اثر یوخ‌دور؟»

تنقیدچی اسد جاهانگیر:

«قاراباغ محاربه‌سی مؤوضوسون‌دا یازیلیب، اما کولتا چئوریله‌ن اثر یوخ‌دور. حیات موباریز ایبراهیموو کیمی قهره‌مان یئتیردی، اما ادبیات اونون بدیعی قارشی‌لیغینی وئره بیلمه‌دی. بونون بیر سببی اودور کی، یازارلار سنگرده اولماییب. کیم‌دن‌سه ائشیتمکله یازیلان اثرین تأثیری اولماز. یازی‌چی محاربه‌نی گؤزویله گؤرمه‌لی‌دیر. سیفاریشله هجج قبول اولونماز. یازیچینین سنگر حیاتی ایله تانیش‌لیغی اوچون اونو جبهه‌یه ائزام دا ائتمک اولار. ایکینجی دونیا محاربه‌سین‌ده بو پراکتیکادان گئنیش ایستیفاده اولونموش‌دو. بو ایشله طبیعی کی، دؤولت و یارادیجی‌لیق قوروملاری سوییه‌سین‌ده مشغول اولماق لازیم‌دیر. منجه، قاراباغ محاربه‌سین‌ده ان یاخشی اثرلر قلبه‌دن سونرا یاراناجاق. اینشاللاه، او گون اوزاق‌دا دئییل».

یازی‌چی خالید کاظیم‌لی:

«محاربه و وتنپرورلیک مؤوضوسون‌دا ایستی-ایستی یازیلان اثرلرین ادبیاتا، چکیله‌ن فیلملرین ایسه اینجسنته دخ‌لی یوخ‌دور، اولا بیلمز. بوتون حاللاردا بو تبلیغات واسطه‌سی اولاجاق، «دوشمه‌ن پیس‌دیر، بیز یاخشیییق» فیکرینی آشیلایاجاق. محاربه حاقین‌دا ان یاخشی اثرلر چوخ-چوخ سونرالار، بوتون ائموسییالار سویویان‌دان، کونفلیکتلر چؤزوله‌ن‌دن سونرا یارادیلیر. و بونلار سویوق باشلا، ائموسییاسیز یارادیلمالی‌دیر. بو مؤوضودا یازیلان اثرلرین باش‌لیجا قایه‌سی هومانیزمی تبلیغ ائتمک، بشری دیرلرین اوستونلویونو گؤسترمک اولمالی‌دیر. ایندی ایسپیلبئرق ده گل‌سه، اورتایا قاراباغ موناقیشه‌سینه دایر یاخشی فیلم قویا بیلمز. بو باخیم‌دان واختاشیری اولاراق کیملرین‌سه ادیبلردن، رئژیسسورلاردان محاربه‌یه دایر گؤزل اثر طلب ائتمه‌سی آبسورددور و بوشبوغازلیق‌دیر».

ژورنالیست، قاضی رئی کریموغ‌لو:

«اصلین‌ده، بو، ایللردیر منی ناراحات ائد‌ن مسئله‌دیر. دایما یازارلارلا تماس‌دا اولموشام. محاربه‌ده گؤردوکلری‌می دئتاللارینا قدر اونلارا دانیشمیشام، بعضیلرینی خاطره کیمی یازمیشام دا. اما بونلاری ادبیاتا گتیرمک لازیم‌دیر. کیم گتیره‌جک؟ گتیره بیلمیریک. اومید بسلدییم یازارلار دا وار، لاکین اونلار دا باشقا ایشلرله باشلارینی قاتیرلار. هدفلیری یالنیش‌دیر. پروبلئم ده بودور.

پروفئسسورون دئدیکلرین‌ده ده حقیقت پایی وار. اؤزو ده چوخ‌دور. اما یوخ‌دور دا دئیه بیلمره‌م. آز دا اولسا بدیعی اثرلر یازیلیب. مثلاً، «دولو» رومانینین آدینی چکه بیلره‌م. آیری-آیری اوغورلو و اوغورسوز عملیاتلاردا دونیانین دقتینی چکه بیله‌جک او قدر حادثه‌لر اولوب کی. منجه، بو مؤوضودا ان یاخشی اثرلر قاراباغ پروبلئ‌می حل ائدیله‌ن‌دن سونرا یازیلاجاق».

یازی‌چی خئیرددین قوجا:

«فرهاد معلم حاق‌لی‌دیر. محاربه مؤوضوسون‌دا آقیل آبباسین «دولو» رومانین‌دان باشقا ائله گؤزچارپان بیر اثر یوخ‌دور. گؤرورسونوز، روسلار محاربه مؤوضوسون‌دا نئجه گؤزل اثرلر یازیرلار، فیلملر چکیرلر... مئه‌دی حسین‌زاده‌لری، موباریز ایبراهیموولاری، فرید اهمدوولاری چیخماق شرطیله بیز نه ووروشا بیلیریک، نه ده قهره‌مان‌لیق تاریخینی یازا بیلیریک».

یازی‌چی ایمیر مممدلی:

«زننیمجه، شرط دئییل کی، محاربه باره‌ده شئدئور اثرلر ائله محاربه وضعیتین‌ده یازیل‌سین. عمومیتله، پوبلیسیستیک یازی‌دان فرق‌لی اولاراق، محاربه کیمی موهوم حادثه حاق‌دا یازیلان بدیعی اثره دیستان‌سییا، واخت لازیم‌دیر. یازی‌چییا زامان لازیم‌دیر کی، حادثه‌نی یاخشی-یاخشی درک ائدیب، درین قاتلارینا باش وورا بیل‌سین. ایسته‌نیله‌ن حادثه‌یه همین آن رئاک‌سییا وئرمک داها چوخ ژورنالیستیکانین، پوبلیسیستیک ادبیاتین ایشی‌دیر. البته، یازی‌چی هم ده پوبلیسیست اولاراق اؤز فیکرینی دئمه‌یه، مؤوقئیینی مهارتله بیل‌دیرمه‌یه قادیر اولمالی‌دیر. همین پوبلیسیستیک قئیدلر گله‌جک‌ده گؤزل بیر بدیعی اثرین اساسینی دا تشکیل ائده بیلر. عمومیتله، بئله دوشونوره‌م کی، محاربه مؤوضوسون‌دا یازیلان ایسته‌نیله‌ن شئدئورین حاق‌لی طرف اولاراق بیزه ده آیدیتی وار. اؤز شئدئورلریمیز عرصه‌یه گلندک، گنجلریمیزده وتنپرورلیک روحونو داها دا یوکسلتمک مقصدی ایله دونیا ادبیاتینین، او جمله‌دن تورک ادبیاتینین، اینجسنتینین پارلاق نومونه‌لرین‌دن ده فای‌دالانا بیلریک. بونونلا بئله، البته، یازی‌چیلاریمیز موته‌مادی اولاراق بو باره‌ده دوشونمه‌لی، قلبه سوراق‌لی اؤز شئدئورلرینی یاراتماغا جهد ائتملیدیرلر».

یازی‌چی-ژورنالیست، ایستئفادا اولان پولکوونیک-لئیتئنانت ایبراهیم روسته‌م‌لی:

«اونا گؤره کی، بیزیم، عمومیتله، محاربه حاقین‌دا تسوووروموز یوخ‌دور. یا دا چوخ ضعیف‌دیر. بو تسووورلرله هان‌سی یارادیجی‌لیق محصولون‌دان صحبت گئده بیلر!؟ اونون-بونون دیلین‌دن نسه ائشیتمک ده بس ائلمیر. اگر دونیا تجروبه‌سینه دقت یئتیرسک، گؤرریک کی، ان یاخشی محاربه اثرلری محاربه‌ده ایشتیراک ائتمیش مؤلفلر طرفین‌دن یازیلیب. آد چکمه‌یه احتیاج دویمورام. بیزیم کابینئت شاعرلریمیزدن، کابینئت یازی‌چیلاریمیزدان نسه گؤزلمییمیز لوزوم‌سوزدور. محاربه اؤز سیرلرینی محاربه‌نین ایچین‌ده اولانلارا آچیر آنجاق...»

شاعر آقشین یئنی‌سئی:

«آذربایجان یازی‌چی‌سی نیه وطنه شئیر یازمیر» دئمک - اوخوجو اولماماق، صنعتین چاغداش مؤوضولارین‌دان اوزاق اولماق دئمک‌دیر. ایندی محاربه ایله یالنیز کینو و کاریکاتورا مشغول اولور. روسییا و تورکییه‌نی چیخماقلا دونیادا محاربه‌یه هئیران اولان ادبیات یارادان خالق یوخ‌دور. چار و سلطان سیاست‌ده‌کی بوشلوقلاری دولدوروردو ادبیاتین قوربانلاری ایله. ادبیات محاربه‌یه حصر اولونان‌دا دینی میس‌سییانی اوزرینه گؤتورور. یازی‌چی جننت ود ائد‌ن مقدس فیریلداق‌چییا چئوریلیر. ایکینجی‌سی، محاربه دؤولتلرین کاوغاسی‌دیر، دؤولت پاترونا پول خرجلدیی کیمی، اؤز کاوغاسینین شعرینه ده پول خرجله‌مه‌لی‌دیر. ایندی دونیانین هئچ بیر اوردوسو شئیر حسابینا دؤیوشمور، دوشمه‌ن اؤلدوردویو اوچون مااش آلیر».

جئیهون موساوغ‌لو:

"محاربه مؤوضوسون‌دا خئی‌لی اثرلر یازیلیب. اولا بیل‌سین هان‌سی‌سا اثر هان‌سی‌سا یازیچینین خوشونا گلمه‌سین، بو بوتؤولوک‌ده محاربه ادبیاتینین یوخ‌لوغونا دلالت ائتمیر. ایستعدادلی یازاریمیز ووساله مممدووانین قله‌مه آلدیغی لئنت. آز سایتینین لاییحه‌سی اولان "اسیر دوشرگه‌سی" کیتابلاری مؤهتشه‌م نومونه‌دیر. او اثرلرده محاربه‌نین دهشتلری چیلپاق‌لیغی ایله گؤستریلیر. قاراباغ محاربه‌سینه هس اولونان "دولو" اثری و عینی آدلی فیل‌می، "یاریمچیق خاطره‌لر" فیل‌می محاربه‌نین رئال‌لیغینی گؤستره بیله‌جک سویددیرلر. شخصاً منیم محاربه حیاتین‌دا بیر عسگرین یاشانتیلارین‌دان بحث ائد‌ن ایکی حکایه‌م وار. البته راضییام کی، داها بؤیوک و چوخ سای‌دا اثرلر یازیلم‌لی‌دیر. اونوتمایاق تاریخی حادثه‌لره حصر اولونان سامبال‌لی بدیعی اثرلر او حادثه‌لردن خئی‌لی ایللر سونرا یازیلیر".

تاریخ
2017.07.09 / 12:41
مولف
Axar.az
شرح لر
دیگر خبرلر

اومیدسیزلییمین آغیرلیغین‌دان آنلاییرام - شعر

لمان - یاشی بللی دئییل، بلکه اون اوچ...- شعر

کئچیردیک گئجه‌لرین ایچیندن - شعر

فارس شعیرینین قلیبلرینی داغیدان آذربایجان‌لی

من ایللردیر سندن اوزاقلاردایام...شعر

روسییا ایستانبول زیروه‌سینه بوقدانووو گؤندریر

گونیلی یازیچیدان – حکایه

تبریز آلوولانیب، وطن یانیردی - شعر

مشروطه پارکیندا سئوگیلیم له من...شعر

حکایه - آجی تیریک قوخوسو

خبر خطّی
 
  
  
  
  
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla