Axar.az
یوخاری
19 نویابر 2018


آمان‌سیز محاربه‌لر افسانوی قادینین گؤزو ایله...

آنا صحیفه ادبیات
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

پولیاک (لهستان) خالقینین یاشادیغی فاجعه‌لردن بیری ده ۲۰-جی عصرده اینسانلیغین ان بؤیوک فاجعه‌لرین‌دن ساییلان ۱۹۴۴-جو ایلین ورشو عصیانی‌دیر.

ورشو عصیانی پولیاکلارین اؤز تالعلرینی حل ائتمک جهدی ایدی. عصیانین قارشی‌سی آمانسیزلیقلا آلین‌دی. اما بو عصیان پولیاک خالقینین اجتماعی تفککورونده اؤز میللی لیاقتینه حؤرمت، قهرمان‌لیق و فداکارلیق رمزینه چئوریلدی. حاضرلیق، عصیانین سیراوی ایشتیراکچیلارینین مردلیگی پولیاکلارین اجتماعی تفککورونده و ان سیراوی پولیاکین دوشونجه‌سینده اساس شرط ایدی.

ورشاو ۶۳ گون اؤلکه اراضی‌سینین قالان حیصه‌سی ایله علاقه‌سی کسیله‌رک هیتلرچی اوردو ایله اوز-اوزه قالاراق تکبتک ووروشدو. عصیانین بو قدر اوزانماسی «عادی اینسانین باجاردیغیندان داها چوخ ائتمه‌سی» شهر اهالی‌سینین فداکارلیقلا اؤلوم-دیریم ساواشی سایه‌سینده اولموشدو. بونلار قادینلارا، گنجلره و اوشاقلارا دا عایید ایدی. یاشیندان آسیلی اولمایاراق هامی مباریزه‌یه قوشولموشدو. هر کس باجارا بیلجییندن داها چوخ ائتمه‌یه چالیشیردی. پولشانی (لهستانی) قوروماق، اونو خلاص ائتمک ایستیی نامینه.

عصیان گونلرین‌ده اجتماعی منصوبیتیندن، عقیده‌سین‌دن آسیلی اولمایاراق هامی بیرلیکده ووروشوردو. عصیان کوتلوی میللی-آزادلیق کاراکتری آلمیشدی.

عصیان نتیجه‌سینده ایکی یوز مین شهر ساکینی اؤلدورولدو، ساغ قالانلار سورگون ائدیلدی، شهر خارابالیغا چئوریلدی.

پاتریوتیک عصیان عنعنه‌لری اولان (۱۷۹۴، ۱۸۳۰، ۱۸۶۳) پولشانین ۱۹۴۴-جو ایلین آوگوستون ۱-ده باشلایان ورشو عصیانینی محاربه مؤوضوعسوندا داها چوخ یازان - او ایللرده ورشو هوسپیتالیندا شفقت باجی‌سی (پرستار)‌ ایشلمیش پولیاک شاعره‌سی آننا سویرشچینسکا «سونونجو پولیاک عصیانی» آدلاندیرمیشدی.

آغیر، دهشت‌لی خاطره‌لر یاشادان فاجعه حاقین‌دا «میلیون اینسانین یاشادیغی یئره، میلیون اینسان بوشلوغو گلدی» - دئین سویرچشینسکانین اثرلرینین موزایکاسیندا ۶۳ گونون ورشوسینین پانوراماسی و خرونیکاسی جمعلشیب.

شاعر، دراماتورق اولان آننا سویرشچینسکا ایشتیراک ائتدیی قانلی-قادالی محاربه ایللریندن، ورشوعصیانین‌دان چوخ سایدا شعیرلر یازیب. اونون یارادیجیلیغی سئوینج و کدرین، اومید و سعادتین سیمفونییاسینا بنزییر.

۱۹۰۹-جو ایلین ۷ یانواریندا ورشودا رسسام عائله‌سینده دونیایا گلن آننا عائله‌نین تک اؤولادییدی. رسسام اولماغی آرزولاسا دا، ایمکانسیزلیق اوجباتیندان رسساملیق آکادمییاسینی آتاراق پولیاک فیلالوگییاسی فاکولته‌سینه داخیل اولور. ۱۹۳۲-جی ایلده اونیورسیتتی بیتیریر. ۱۹۳۴-جو ایلده «گونورتا» شیرینه گؤره ادبیات خبرلری مکافاتینا لاییق گؤرولور. اونون ۱۹۳۶-جی ایلده ایشیق اوزو گؤرن ایلک کیتابی («شعیرلر و پروزا») ادبیات عالمینده حادثه ساییلدی.

آننا سویرشچینسکا بو پارلاق دباتدن (دیالوگ) سونرا بیر قدر آرخا پلانا چکیل‌دی. معین سببلردن گؤرونمه‌دی. محاربه‌دن سونرا اونون شعئیرلری چاپ اولونمادی. او، یاشلی چاغلاریندا اؤزونده گوج توپلایاراق ادبیاتا تام یتیشمیش فورمادا قاییداراق پوزییا سالنامه‌سینده فنومن یارادیجیلیق انرژیسی اولانلاردان بیری کیمی قالدی.

او، «۱۹۴۱-جی ایل» شعیرینه گؤره گیزلی ادبیات مکافاتینی آلدی. ورشو عصیانیندا آننا سویرشچینسکا ساعتلارلا دیوارا سؤیکنیب گولللنجیینی گؤزلدیینی سؤیلییر.

سویرشچینسکانین بؤیوک آختاریشلارینین نتیجه‌سی اولاراق ۱۹۷۴-جو ایلده «من بارریکادا قورورام» کیتابی چیخیر. بو کیتاب نینکی پولیاک، ائلجه ده دونیا پوزییاسین‌دا ۲۰-جی عصرین ان بؤیوک فاجعه‌لریندن بیرینین پویتیک رپورتاژی کیمی خصوصی بیر یئر توتور. بو رپورتاژدا تکجه حادثه‌لر دئییل، اینسانلارین وضعیتی، اونلارین قهرمان‌لیغی، قورخو، اگویزم، فداکارلیق دقیق‌لیکله گؤستریلیر.

محاربه‌دن سونرا کراکووا کؤچن آننا سویرشچینسکا اوشاقلار اوچون شعیرلر، رادیو و تئاتر اوچون پیسلر یازدی.

من بو دفعه داها چوخ محاربه شعیرلرینی اوخویوب تانیدیغیم آننا سویرشچینسکانین ورشو عصیانی حاقین‌دا دانیشدیم. اونون باشقا شعیرلری حاقین‌دا، سویرشچینسکا آدینی پولیاک پویزییاسینین اونلو آدلاری سیراسیندا سایان و اونون اثرلرینی اینگیلیسجه‌یه ترجومه ائد‌ن، حاقیندا کیتاب یازان پولیاک شاعری، نوبل مکافات‌چیسی چسلاو میلوش بئله یازیردی: «منجه، سویرشچینسکانین استیلی دؤرد دفعه دییشیب، هامیسی دا یاخشییا دوغرو: محاربه حاقین‌دا شعیرلرین‌ده، قادین کدری حاقین‌دا شعیرلرینده، محببت شحیرلرین‌ده و والیدینلری حاقیندا شیرلرین‌ده. باشقا سؤزله، اونون دانیشماغا سؤزو وار.

...اؤتن ایللر اونون یارادیجی‌لیغینا خلل گتیرمدی، عکسینه او پولیاک ادبیاتی تاریخینده بؤیوک پویتیک فردیتی ایله یاددا قالدی.»

اکسپریمنتال شاعر آدلاندیریلان، تکجه وارشاوا عصیانی حاقیندا دییل، عمرونون سون ایللرینده‌کی اؤزونه مخصوص شعیرلری ایله ده یاددا قالان آننا سویرشچینسکا ۱۹۸۴-جو ایلده کراکوودا وفات ائتدی.

آننا سویرشچینسکانین ورشو عصیانی حاقیندا شعیرلرینی تقدیم ائدیریک:

سونونجو پولیاک اینقلابی

آغلایاجاغیق

هر شئی باشلایان زامان،

ایلک آتش آچیلان زامان.

آغلایاجاغیق او آلتمیش اوچ گونو

و آلتمیش اوچ دؤیوش گئجه‌سینی.

و هر شئی

قورتاران زامان.

میلیون اینسانین یاشادیغی یئر

میلیون اینسانا بوشلوق گتیردیی زامان.

دوشمه‌نین مییتینی ساخلاییرام

دوشمن، سن ده قورخدون،

الین‌ده ان یاخشی آوتومات (مسلسل) اولسا دا.

سنین گؤزلرین‌ده‌کی قورخو

سن‌دن گئج اؤلدو.

چوخلارینی گوللله‌ییب سنین آوتوماتین، (مسلسلین)

چوخلارینی دیوارا دیرمیسن،

سنین اؤلوم ساعتین

چاتانا کیمی.

اوشاقلارین آغلایاجاق سنی،

آخی، سن اوشاقلارینچون

مرحمت‌لی ایدین.

دوشمن، من سنین مییتینی ساخلایاجاغام

سنین قان تؤکدویون، بو تورپاقدا.

او سنی قبول ائدردی،

اگر سن اونا دوشمن اولماسایدین.

یئر-گؤی

نه قدر سس-کوی واردی بوردا

طیارلر قیشقیریردیلار و آتش و اومیدسیزلیکلر

او قارا بولودلار آلتدا

چیغیرتی قوپوردو.

سوسور ایندی

یئر ده، گؤی ده.

قوی مییتلری ساسسینلار

کیملر کی، «دؤیوشه» امرینی بیرینجی وئردیلر

قوی ایندی بیزیم مییتلریمیزی سایسینلار.

قوی،

یوخ اولان کوچه‌لرله،

یوخ اولان شهرله

گئت‌سینلر،

قوی اؤز اؤلوملرینه قالان

هفته‌لرله، آیلارلا،

بیزیم مییتلریمیزی سایسینلار.

سن منه آتش آچارکن

بیر آنلیق

بیری-بیریمیزین گؤزلرینه باخیریق.

او آن اؤتن کیمی

سن منه آتش آچاجاقسان.

آغیردی اؤلمک،

آغیردی اؤلدورمک

منیم گؤزلریم‌ده هیاجان،

سنین گؤزلرین‌ده هیاجان،

سن

منه آتش آچارکن

اؤزونون و منیم هیاجانی‌می اؤلدورورسن.

عسگر گنرالا دئییر

آردیمجا، گنرال.

بیرلیکده گئدیب

یومروقلاریمیزلا آلاق

آوتوماتلاری و پولمیوتلاری. (تفنگلری و مسلسلری)

آوتومات و پولمیوتلاری یومروقلا آلماغی

سن امر ائتمیشدین منه.

اؤلور آنام

آنام اؤلنده

واخت تاپا بیلمدیم آغلاماغا دا.

من کؤمک ائتملیدیم

اؤلرکن اونا.

آنام اؤلنده

من مییت کیمیدیم.

مییتلر آغلامازلار.

عسگر اؤلنده

اونون خریینین یانین‌دا

دیزی اوسته دایاندیم

گؤدکچه‌سینی اؤپرک

دئدیم: سن نئجه ده گؤزلسن

نه قدر خوشبختلیک وئره بیلرسن

سن یاشایاجاق‌سان، منیم گؤزلیم،

منیم ایگیدیم.

او گولدو و دینلدی

اونون گؤزلری یومولدو

او بیلمدی

بئله سؤزلری عسگره

آنجاق او اؤلنده دئییرلر.

تک گئدیرم

اوشاقلار و نوه‌لر اؤلن،

اوشاقلار و نوه‌لر دوغولان

بو شهردن تک گئدیرم.

قوی منیم گؤزلریم

باشیمین اوسته یئنه

بومباسیز ساکیت سما گؤرسون.

جانلی اوشاقلارین

گولوش سسلری گلن،

مرمیلر داغیتمایان ائو.

من بو ائوده اؤله جیم.

بو دؤیوش سون دؤیوشدور

بو دؤیوش سون دؤیوشدور.

قارداشلاریمیز اؤلدو،

آنالاریمیز آغلاییر.

دان اولدوزو، بیزه آسلان گوجو وئر.

بو دؤیوش سون دؤیوشدو.

اؤلدورون آروادلاری،

اؤلدورون اوشاقلاری،

اؤلدورون آنالاری.

گؤیلره بوی‌لاناراق اؤله جییک بیز،

اونلار صاباح بیزیم اورییمیزی یئیجکلر.

اونلار بیزیم اورییمیزی یئیجکلر،

اما اورادا قورخونو تاپمایاجقلار.

اؤلمز قادین

او قادین اؤزونو

چوخدان ترک ائدیب.

هر آن منبع‌دن قایناق‌لانان

چای کیمی

هر تزه نوه‌دن باشلاییر

یئنی حیات.

اؤز نسیل آرتیمینین محوینی

حس ائتمه‌یه‌ن قادین

یئنی‌یئتمه‌لرین گؤزویله

سمایا باخیر دایانمادان.

آرواد ارینه دئییر

سن اونلارلا گئتمه‌یجکسه‌ن، اوردا اؤلوم وار.

من سنی بوراخمایاجاغام.

قوی هامی گئت‌سین، سن گئتمه‌یجکسن.

قوی هامی اؤلسون، سن گئتمه‌یجکسن.

منه ائله باخما.

منیم حاقیم وار. اؤز حیاتیم اوچون ووروشماغا.

حتی ایتلرین ده حاقلاری وار

حیاتلاری اوچون بوغوشماغا.

ایتله‌مه منی،

سین‌دیرما قاپینی.

گئتمه‌یجکسن، گئتمه‌یجکسن، گئتمه‌یجکسن.

قوی هامی اؤلسون -

گئتمه‌یجکسه‌ن.

سنین آیاقلارینا دوشجیم من -

گئتمه‌یجکسن.

اؤلدور منی -

بو قاپی‌دان کئچمه‌یجکسن.

منیم اریم

اگر من اونو

اؤزوم‌ده گیزله‌ده بیلسیدیم،

هله دوغولمامیش اوشاق کیمی

او ایندی تهلوکسیز ایدی.

اگر کؤرپه اوشاق تک،

اونو اؤزومده گزدیره بیلسیدیم،

اونون اؤلمدیینی

من هر آن بیلردیم.

منیم اریم،

منیم اوشاغیمدی.

اونو خلاص ائدجیم.

او ساغ قالسین دئیه،

اونون یئرینه اؤلومه گئدجیم.

دانیشیر عسگر

قوی سنین گوللن،

عسگر پالتاریمی دئشیب منیم اورییمی تاپسین،

سن منی اؤلدوره بیلمزسن، دوشمن.

قوی سنین مرمین منیم بدنیمی

تیکه-تیکه ائتسین،

سن منی اؤلدوره بیلمزسن، دوشمن.

یاتیرسان

یاتارکن،

سوروشورسان سن، خوشبختممی من.

یاتاغیمیزین اوستون‌ده

اؤلوم دایانیب بو آن،

شوشه‌نین اورتاسیندان کئچن کیمی

سنین ایچیندن کئچن

بوش گؤزلوکلردن گؤزونو برلدیر منه

سونسوز زامان.

یاتاغیمیزین آلتیندان

بیر بوشلوق اوزانیر اولدوزلارادک.

اووجونون گؤزلریله اؤرت منی،

منیم آلوولو اریم.

اؤرت منیم گؤزلریمی او جانلی اللرینله.

سن آرتیق یاتیرسان.

چاخناشما

آداملار قاچاراق ظابطین یانینا گلدیلر،

قیشقیراراق، آغلایاراق، اللرینی-قوللارینی اؤلچرک.

- آند اولسون عیسی نین عذابلارینا، اوردا جاسوس وار.

بیزده ثبوت وار.

ظابط امر ائتدی گولللیین

جسوسلاری.

یاناشی اوزانمیش‌دیلار آتا، قیز، کورکن

بیر-بیرینه سیخیلاراق، اؤل‌رک.

باشقا آداملار گل‌دیلر یویوره‌رک.

قیشقیراراق، آغلایاراق، اللرینی-قوللارینی اؤلچرک.

- آند اولسون عیسی نین عذابلارینا،

سن گناهسیزلاری گولللمیی امر ائتمیسه‌ن.

تاریخ
2017.08.03 / 10:54
مولف
Axar.az
شرح لر
دیگر خبرلر

بابک قیلینجینین داوامی دیلیم- شعیر

گونشین اوزو دوتولموش- شعیر

سن کی، منیم یانیم‌داسان، - شعیر بس نیه قوجا بیلمیرم؟!

هایاندان اولدوغومو بیله بیلمیرم- شعیر

تانیْش دشمن

دوستاق اۏلاجاق سن‌ده آزادلېغېم- شعیر

!حوانین اوستونچولوک سسی انسانلیغین اؤلوم ظفریدیر

گئجه‌نین سونو- حکایه‌

هر شئی کؤهنلیب سن ده، من ده کؤهنلمیشیک - شعیر

زحلم گئتمیش بو قیش بیته‌سی دئییل سانکی- حکایه‌

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla