Axar.az
یوخاری
19 دکابر 2018


نگاهی به روزنامه های ساتیریک آذربایجان

آنا صحیفه اخبار فارسی
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

بیان مطالب به صورت طنز در مشرق زمین به علت وجود دیکتاتوری از قدمت زیادی برخوردار است. علی قلی صفروف در سال 1310 برابر 1892-3 نشریه ای به نام شب نامه به طنز و به زبان ترکی آذربایجانی نوشته و در تبریز پخش می کرد. شب نامه را از آن جهت به طنز شب نامه می گفتند که برعکس روزنامه وقایع حقیقی جامعه آذربایجان را بیان میکرد.

شب نامه بطور منظم چاپ و پخش نمی شد با اینحال الهام بخش اندیشه های نوینی بوده است. بدین ترتیب آذربایجان اولین منطقه در تاسیس مجله ساتیریک میباشد. در سالهای بعد نیز شب نامه هایی چاپ و منتشر میشد که ادوارد براون یک نسخه شبنامه منتشره سال 1906 را در دسترس داشت. اولین شماره آذربایجان در 19 فوریه 1907/ 6 محرم 1325 / 29 بهمن 1285 شمسی در تبریز چاپ و منتشر گردید. این روزنامه به صورت هفتگی طی بیست شماره تا 6 شوال 1325 منتشر گردید. تصاویر آن بسیار خوب و عالی و رنگین و البته با مضامینی انتقادی تند به مدت 8 ماه منتشر شد.

در سرلوحه ان نوشته شده است: مکاتبات به اسم حاج میرزا آقا تبریزی فرستاده شود. مدیر و منشی اول علیقلی مدیر احتیاج سابق. البته منظور از حاجی میرزا آقا همان حاجی میرزا آقای بلوری می باشد که مطبعه متعلق به محمدعلی میرزای ولیعهد را خریداری کرده و به نام مطبعه ناموس اداره می کرد. یکی از کاریکاتوریستهای ماهر این نشریه حسین طاهرزاده بهزاد برادر مهندس کریم طاهرزاده بهزاد می باشد. حسین طاهرزاده با روزنامه حشرات الارض نیز همکاری داشت و در آن کاریکاتورهای خوبی می کشید.

این روزنامه به دستور ستارخان سردار ملی منتشر می شد. نقل است چون ستارخان اولین شماره آنرا دید گفت: امروز عید ملی خلق آذربایجان است و از شدت هیجان اشک در چشمانش حلقه زد. سبک روزنامه کاملا به مجله ملانصرالدین شباهت داشت. نفوذ صفروف بدانجا کشید که بچه ها شعرهایش را در کوچه و بازار از حفظ می خواندند.

در ادبیات علمی مطبوعات آذربایجان، این روزنامه را عکس صدای ملانصرالدین چاپ تفلیس می دانند. بسیاری از منابع، ارتباط علمی صفروف را با ملانصرالدین تایید کرده اند بطوریکه آخوندوف مدعی است علیقلی صفروف در نشریه ملانصرالدین با امضای خورتدان مقاله می نوشت. در روزنامه آذربایجان تاثیر شعر میرزا علی اکبر صابر و نثر جلیل محمدقلیزاده بسیار بارز می باشد.

در بالای شماره اول روزنامه شکل حاج بابا را داریم که شبیه ملانصرالدین است. حاج بابا در برابر استادش ملا عمی مثل یک شاگرد برای پاسخگویی ایستاده است. در این روزنامه شعرایی چون خازن و صراف با اشعاری انتقادی به صابر شاعر مشهور همنوا می شوند. بسیاری از محققین از جمله کسروی بر نقش انکارآمیز نشریه آذربایجان و ملانصرالدین در پیشبر امور مشروطیت تاکید کرده اند. نشریه آذربایجان بعدا در سالهای 1940 با همان سبک و اصول ساتیریک در 40 شماره منتشر شد.

تاریخ
2018.12.05 / 12:11
مولف
دکتر توحید ملک زاده
شرح لر
دیگر خبرلر

بیزی ده یاندیردیغینیز کیتابلارلا!! یاندیرین

کشتار دسته جمعی مردم آذربایجان در سال ۱۳۲۵ شمسی

محمّد قزويني زبان ترکی و آذربایجان

انسان از "من" آغاز میشود

چهار برنامه‌ی سخنرانی‌ام در دانشگاه‌ها لغو شده است

ایشان را به همان خراسان شمالی بفرستید

تجلیل از نقاش بزرگ مکتب تبریز "استاد حسین بهزاد "

«جینقیلی قیزیم آدین ندیر؟»

گاف آقای استاندار دیپلمات

فاجعه ۲۱ آزر ۱۳۲۵ و جشن انسان کُشی شوونیسم!

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla