Axar.az
یوخاری
16 اوکتیابر 2018


آمئریکادا یاشایان مشهور فارس موغننی ایله شوک – موصاحیبه

آنا صحیفه کولت
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

کولت. آذ آمریکادا یاشاییب، فعالیت گؤسترن فارس موغننی، یازیچی، بستکار محسن نامجونون پوبلیکا. آذ-ا موصاحیبه‌سینی تقدیم ائدیر:

- محسن بی، سیزی ایرانین «بوب دیلان»ی آدلاندیریرلار. بوب دیلان دا موسیقی‌سی، ادبیاتی ایله اینسانلارین آزادلیق روحونون رمزی ساییلیر...

- بیلیرسینیز، من دوغولدوغوم اؤلکه باشدان-باشا ضدیتلی‌دیر. دؤولت اینسانلارینی ۸-جی عصرین قانونلاری ایله ایداره ائدیر. بورا بیر سیرا دینی فاکتورلار عاییددیر. لاکین فارسلارین الینده معاصر دؤورله آیاقلاشیب، خوشبخت یاشاماق اوچون هر شئی وار. یارادیجیلیغیم دا بو ضدیتدن، مایوسلوقدان قایناقلانیر.

- سیزجه، ایراندا موسیقیچی اولماق داها آساندیر، یوخسا آمریکادا؟

- صمیمی جواب وئره‌جه‌یم. مالییه باخیمیندان طبیعی کی، ایراندا. آنجاق تأسف کی، کاریرامین زیروسیندیکن اؤلکمدن قاچماغا مجبور اولدوم. بونا باخمایاراق، آمریکادا یاشاماقدان دا چوخ ممنونام. بورادا روحا آزادام.

- سیزین سسینیزده، موسیقینیزده غریبه بیر انرژی وار. سحریمی سیزین ایفانیزلا آچاندا گونوم سانکی داها محصولدار کئچیر. ماراقلیدیر، محسن نامجویا بو مثبت احوالی اؤتوره‌ن، اونو یارادیجیلیغا سؤوق ائد‌ن ایلهام قایناغی کیمدیر؟

- بئله دوشوندویونوز اوچون تشکور ائدیره‌م. یئنی‌یئتمه چاغلاریمدا قدیم فارس و شرق ماهنیلارینی سئویردیم. هیند، عرب، افغان موسیقی‌سینی دینلییردیم. اونیورسیتت ایللرینده زؤقوم دییشدی، بئله دئیک، داها دا رنگارنگ اولدو. بیر نئچه ایلهام قایناغیم وار. ان چوخ تاثیرلندییم فارس ادبیاتی و معاصر ایران پویزییاسی‌دیر. فارس خالق ماهنیلارینین تأثیرینی ده دانا بیلمره‌م. حتی بو گوندک صرف خالق ماهنیلاریندان عبارت بیر نئچه کونسرت ده وئرمیشم. محمد رضا شجریان و حسین علی‌زاده چوخ سئودییم صنعتکارلاردیر. اونلارین سسلری، آوازلاری منه چوخ دوغمادیر. بیر ده طبیعی کی، ۷۰-جی ایللرین روک و بلوز موسیقیلری دونیامی تاماملاییر.

- کیفایت قدر گئنیش فانات اوردونوز وار. منه ماراقلیدیر یئنی موسیقی یازاندا سئونلرینیزین زؤوقونو ده نظره آلیرسینیز، یوخسا دوشونورسونوز کی، کومیرلرینین ایسته‌نیلن ایفاسینی سئویب، قبول ائد‌جکلر؟

- ماراقلی سوالدیر. اصلینده من موسیقی‌می صرف اؤزوم اوچون ده بسته‌له‌ییب اوخویا بیلردیم. عمومیتله، موسیقی ایستحصالی صنعتچینین مالییه ثابتلیگی باخیمیندان چوخ تهلوکه‌لیدیر. مثلاً، دونیانی سه تاریملا گزیب، سولو کونسرتلر وئرسیدیم، هم ایرانلی پرستیشکارلاریم، هم ده دیگر دینلییجیلریم داها چوخ ممنون اولاردیلار. بو، منه داها چوخ مادی گلیر گتیرردی. اما پول اوچون یاشایان یارادیجی اینسانلاری سئومیرم. حتی بئله دئیک، نیفرت ائدیرم. یئنی موسیقی کنسپسییالاری، ایفا طرزلری، ژانر وحدتلری آختاریشیندایام. یئک نسقلییه آلیشان دینلییجیلرسه منیم یئنیلیکلریمی قبول ائتمک ایستمیرلر. چونکی خاطره‌لریندن آیریلماغا احتیاط ائدیرلر و جهدلریمی دیرلندیرمیرلر.

- طبیعی کی، ایسته‌نیلن صنعتکارین یارادیجیلیغینا اینسانلارین موناسیبت فرق‌لی اولور. حتی چوخ واخت دئییرلر کی، موسیقی سرحدسیزدیر. من‌سه بئله دوشونموره‌م. محسن نامجو یارادیجیلیغینی درک ائتمک اوچون دونیایا اونون گؤزو ایله باخماغا، اونون یانیندا دایانماغا سی گؤسترمک لازیمدیر. بس محسن نامجو دونیامیزا هانسی نقطه‌دن باخیر؟

- بیلیرسینیز، منی موسیقی‌ده فورما، قورولوش داها چوخ ماراقلاندیریر. ائله گؤتورک «قران»این سوره‌لرینی، سؤزلرینه اؤنم وئرمیرم. اما ریتمی، ایفا طرزی منی دیوانه ائده بیلر. یارادیجیلیغیمی هزم ائتمه‌یه‌نلر آنلامالیدیرلار کی، من باشقا خالقین دئییل، اؤز فولکلورومو موختلیف طرزلرده اوخویورامسا، دئمک میللی موسیقیمه دیر وئریرم. منیم یارادیجیلیق طرزیم ایران‌لی موسیقیچیلرین خالق ماهنیلارینا اولان موناسیبتلرینه قارشی عکس-رئاکسییادیر. اونلار ایفالارینا گؤره اؤزلرینی الیت طبقه‌یه عایید ائدیرلر. بو دوشونجه ایله چوخ ایر‌لی گئده‌جکلرینی ده فیکیرلشمیرم. تپه‌دن دیرناغا اؤزلرینه ائله بورونوبلر کی، اطرافلارینا باخا بیلمیرلر. بلکه، باشقا خالقین مدنیتی ایله ماراقلانیم، بلکه، فرقلی موسیقی ژانرینی سیناقدان کئچیریم دئیه دوشونمورلر. اؤزلریندن او قدر ممنوندورلار کی، موسیقیلرینی مقدس ساییرلار. اعتراف ائدیرم کی، زامان کئچدیکجه اؤزومه داها چوخ قاپانیرام. دقتدن کنار قاچماغا چالیشیرام. چونکی بو، ساختا حسلردیر. صمیمی اعتراف ائدیره‌م، آرتیق اینسانلارین تالعیی ده منی اوولکی کیمی دوشوندورمور. سن اونلارا ساده‌جه ان خوش و کدرلی آنلارینی خاطیرلادیرسان. یئگانه ایستکلری ده اودور کی، سنینله بیرگه فوتولاری اولسون.

- فارس دیلی منیم اوچون شرقین فرانسیزجاسیدیر. حساب ائدیره‌م کی، فارسا عشق دیلیدیر. اما ماراقلیدیر، دیگر دیللرده اوخوماق، ماهنیلارینیزین متنینی هم ده اینگیلیسجه‌یه چئویرمک ایستمزدینیز؟

- هله‌لیک ماهنیلاریمی دیگر دیللرده اوخوماغین ماراغیندا دئییلم. هر یئنی دیل منیم اوچون فرقلی آودیتورییادیر. البته، ماهنیلاریمی ایکی دیل‌ده اوخوماق هیجانلی اولاردی. اما هله کی، اؤز یارادیجیلیق مجرامدان اوزاقلاشماق ایستمزدیم. بو گوندک «آل-بوستان»، «تاخت» قروپلاری ایله چالیشمیشام. اونلارلا بیر دالغاداییق، عینی ریتملری دویوب حس ائدیریک. همچینین بو موسیقیچیلرله موذاکیره‌لریم، موباحثه‌لریم ده منیم اوچون یئنی بیر صحیفه‌دیر، ماراقلی‌دیر. هله‌لیک بو یولدا ایرلیلییرم.

- دینی قانونلارین حاکم کسیلدیی اؤلکه‌ده دوغولوب بؤیوین بیر اینسانین آخینا قارشی گئتمه‌سی، بو چتین یول‌دا آلدیغی ضربه‌لر یقین کی، اونو داها دا گوجلو ائدیر...

- ۱۹۷۹-جو ایلده ایرانین مشهد شهرینده دوغولموشام. هر ایل میلیونلارلا موسلمان بو شهره مقدس ایمام رضا زیارتگاهینا آخیشیر. مشهدده کونسرت پروگرامی ایله چیخیش ائتمیی آنجاق یوخودا گؤره بیلردیم. بو شهرده ایستدیین موسیقینی یازیب، اوخوماق آزادلیغین یوخدور. بئله دئیک، مشهدده ایللردیر کی، موسیقی قیتلیغی یاشانیر. عنعنوی دینی موسیقیلرین ایفاسینا قاداغا یوخدور. اما اینسانین زؤوقونو اوخشایان کئیفیتلی موسیقیلر یئرآلتی زیرزمیلرده یاشاماغا محکومدور. میللی فارس موسیقی‌سینی جاز، بلوز و روکلا سینتز ائتدییم اوچون ۳-جو کورسدا اوخویان زامان اونیورسیتتدن کنارلاشدیریلدیم. ۲۰۰۷-جی ایلده «تورانژ» آلبوموم ایشیق اوزو گؤردو. حتی «New یورک تیمئس» بو حاق‌دا خبر ده یاییملادی. بیر ایلده‌ن سونرا ایرانی ترک ائتدیم. اوندان سونرا دا غریب حیاتی سوروره‌م.

- حبسینیزله باغلی اولان معلوماتا شخصاً آیدینلیق گتیرمیینیزی ریجا ائدیره‌م...

- ۲۰۰۹-جو ایلده «شامس» آدلی ماهنی ایفا ائتدیم. ماهنینین متنی قورانین «شمس» سوره‌سینین سؤزلریندن عبارت ایدی. ایران قانونلارینا گؤره ایسه مقدس کیتابین سؤزلرینی ماهنی متنی کیمی ایستیفاده ائتمک اولماز. اودور کی، حاقیمدا بئش ایل حبس حکمو چیخدی. اما من او زامان آرتیق ویانادا یاشاییردیم. آردینجا آناما، دین خادیملرینه، بوتؤولوکده ایران خالقینا آچیق مکتوب اونوانلادیم. اونلارین ایدئولوگییاسینی تاپداماق ایستمدییمی و سس یازیسینین مندن اجازه‌سیز یاییملاندیغینی بیل‌دیره‌رک، عذر ایستدیم.

- بعضیلری ایسه بو حبس حؤکمونه دینی یوخ، ایرانین حاضیرکی دؤولت قورولوشونا اعتراضینیزی سبب گتیریرلر.

- ایران حاکمیتی بیزی کؤکوموزدن آییردی، حیاتیمیزدان یولوموزدان آزدیردی. اما بیر فاکت دا وار کی، آوتوریتار حاکمیت بؤیوک صنعتکاری لاپ کیچیک دوشمه‌نه چئویره بیلیر. منسه بیرینجینی سئچدیم. ائله او واختدان سیاسی روحدا ماهنیلار یازمیرام. موسیقیچی اوچون ان بؤیوک خوشبختلیک اودور کی، یارادیجیلیغینین منبیی اینج صنعتدن قایناقلانسین، سیاستدن یوخ. طبیعت ساواشدان دئییل، یارادیجیلیقدان عبارت اولمالیدیر. ائله گؤتورک مشهور فارس رژیسسورو عباس کیارستمینی. او سیاسی مسئله‌لری دئییل، اصل صنعتی سئچدیی اوچون کینو دونیاسینین بیر پارچاسینا چئوریلمه‌یه موفق اولوب.

- محسن بی، زنگین علم خزینه‌نیز وار. هم دینی، هم موسیقی، هم ده ریاضی تحصیل آلمیسینیز. امینم کی، بوتون بونلار هرطرف‌لی موسیقی‌چی اولماغینیزا اؤز تأثیرینی گؤستریب. حاضردا پئداقوژی فعالیتله مشغول اولدوغونوزو دا بیلیرم...

- شوبهه‌سیز ائلدیر. براون اونیورسیتتین‌ده معلملیک فعالیتینه داوام ائدیره‌م. ایسته‌نیلن تدریس منیم اوچون بیر نؤو تجروبه‌دیر. چاغداش فارس شاعرلری، اینقیلابدان سونراکی سیاسی حاکمیت حاقدا درس وئریرم. بو، بیر نؤو طلبه‌لریمله امکداشلیغا بنزییر. عنعنوی «اؤیرتمک» اصولونو سئومیرم. هئچ واخت «من هر شئی‌دن آگاهام، سن طلبه‌سن، مطلق منی دینله‌مه‌لیسن»، - دئمیرم.

- صحنه‌ده ان صادق سلاحداشینیز سه تاردیر؟

- تهران اونیورسیتتینین موسیقی و تئاتر فاکولته‌سینه قبول اولماغیم اوچون هان‌سی‌سا موسیقی آلتینده ایفا ائتمیی اؤیرنمییم طلب اولونوردو. جمعی سککیز آی زامانیم قالمیشدی. عائله‌مین مادی دورومو دا قناعتبخش دئییلدی. پولوم سه تارا چاتدی. قیسا مدته سه تاردا ایفا ائتمیی اؤیرندیم. یاخشی خاطیرلاییرام، او واختلار من سه تاریملا بؤیوک صحنه‌لر فتح ائتمک ارکسترین موشایعتیله کونسرتلر وئرمک ایستییردیم. اؤلکه‌نین داخیلی سیاستینه قاتیلماغی هئچ دوشونموردوم. تک آرزوم کاریئرامدا ایر‌لیله‌مک ایدی. عمومیتله، دوشونوره‌م کی، هر کس زؤوق آلدیغی ایشله مشغول اولمالی‌دیر. اؤزومو ایده‌آل سئتار ایفاچی‌سی سایمیرام، هئچ یاخشی دا دئیه بیلمرم. ساده‌جه بو ایشی گؤرمک‌دن زؤوق آلیرام. ائلجه ده شعیر یازماق، موسیقی بسته‌له‌مک. بونون اوچون خصوصی تجروبه، تحصیل گرکمیر. داخیلینده‌کی ائموسییالاری بو یوللا اوزه چیخاردیرسان، بو قدر...

- پویزییا مؤوضوسونا توخوندونوز. شعیر یازماق ایستعدادینیز نه واخت اوزه چیخدی؟

- فارس ادبیاتینین حافیظ، رومی، سدی کیمی داهیلری وار. اونلارین پویزییاسینی همیشه سئومیشم. اما یارادیجیلیغیما یئنی باشلایاندا دوستلاریمین شعیرلرینی موسیقی متنی کیمی ایستیفاده ائدیردیم. بیر گون تصادفه‌ن فیکریم‌دن بیر متن کئچدی و «جغرافی دترمینیزم» آدلی ایلک شعیریم دوغولدو. اونا موسیقی ده بستلدیم. عمومیتله، آزاد صنعت چوخ واخت کلاسسیکا ایله یاشایان موسیقی‌چیلر اوچون «آنتی‌ اینتلکتوال» آنلامینی داشیییر. بو، یانلیش دوشونجه‌دیر. ساده‌جه اونلارین دوشونجه‌سی یئنی‌لیه، فرق‌لی‌لییه آچیق دئییل. اونلارین دیلین‌ده ساده‌جه بیر ایفاده وار: «سیز یئنی‌لیک‌چیلرین متنلری ده، موسیقی‌سی ده درین دئییل». نیه؟ سیز بونو نئجه اؤلچه بیلرسینیز؟ ایسته‌نیله‌ن موسیقی ژانرینین تمثیل‌چی‌سی اؤز صنعت یولونا داوام ائدیرسه، دئمک اونون یارادیجی‌لیغینا ان آز سیزین ماهنیلارینیز قدر احتیاج وار.

- من‌سه دوشونورم کی، بوتون یارادیجی اورتاملاردا محسن نامجو یارادیجی‌لیغینا معنوی آجلیق دویولور. هله‌لیک سون سوالیم، بو گوندک کاروان سیزدن نئچه لئیلا آلیب آپاریب؟

- عمومیتله، راستلاشدیغیم لئیلالار بو دونیالی اولماییبلار.

- بیزه زامان آییردیغینیز اوچون سیزه سون‌سوز تشکورومو بیلدیریرم. تئزلیکله آذربایجان‌لی فاناتلارینیزی سئویندیرمیینیز دیلیی ایله...

- حاضردا گرگین و چوخ مسئولیت‌لی کونسرت پروقراملارییم وار. راحت واخت تاپان کیمی دیگر سواللارینی دا جاوابلایاجاغام. اومید ائدیره‌م، بیر گون آذربایجانلی دینلییجیلریمله ده گؤروشرم.

تاریخ
2018.07.04 / 14:43
مولف
آیتاج آراز
شرح لر
دیگر خبرلر

آذری یا زبان باستان آذربایجان (جوابیه) کیتابی ایشیق اوزو گؤردو - فوتو

اومید نجارینین "دیوارلارین او تایی" کیتابی ایشیق اوزو گؤردو - تبریزده

طیاره‌نی ایلدیریم ووردو: شاهزاده و آروادی اؤلومدن دؤندو

اؤتن گونلر - ممد آراز

او داش آلتدا ممد آراز یاشاییر

آلمانییادا طلبه هارادا و نئجه یاخشی یاشایا بیلر؟

تبریزلی یازیچینین "دیوارلارین اوتایی" شعیر توپلوسو کیتابی نشر اولوندو

گونئی‌ده دیلیمیزه تحفه: بو جیزگی فیلمی دوبلیاژ ائدیلدی – ویدئو

گؤرمه پروبلمی ایله اوزلشن مشهور رساملار...

گونئی و قوزئیین بیرگه ایشی: ناهیده ایلک ماهنی‌سینی تقدیم ائتدی - ویدئو

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla