Axar.az
یوخاری
27 اییون 2019


تهران اوچون اوچ آددیم: یئنی فلاکتلر یاشاناجاقمی؟

آنا صحیفه گوندم
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

یاخین شرق‌ده وضعیتین مورککب اولاراق قالماسی موختلیف گئوسییاسی "اویونلار"ی میدانا گتیرمکده‌دیر. آمریکانین ایرانا قارشی سانکسییالاری گوجله‌ن‌دیرمه‌سی و اونا حربی-اینفورماسییا تضییقلری ائتمه‌سی دیگر بؤیوک گوجلری ده حرکته گتیریب. بو پروسئس مایک پومپئونون آوروپا و روسییا تورنه سین‌دن سونرا یئنی دینامیکا آلیب. اونون آردینجا آوسترییانین پرزیدنتی آلکساندئر وان دئر بئللئن سوچییه گئدیب. اونون روسییا پرزیدنتی ایله صحبتین‌ده اساس مسئله یئنه ده ایران اولوب. بروکسلین بو مسئله ایله باغلی کونکرت تکلیفلری واردیر. آنجاق ولادیمیر پوتین فرق‌لی دوشوندویونو ایفاده ائدیب. بونونلا هم آوروپانین ایرانلا باغلی ناراحات‌لیغی، هم ده روسییانین اؤزونو باشلیجا گئوسییاسی گوج کیمی آپارماغا باشلاماسی اکسپرتلرین دقتیندن یایینماییب. بو باغلی‌لیقدا یارانمیش وضعیتین گئوسییاسی تحلیلی اوزرین‌ده دایانماغا احتیاج گؤروروک.

واشینگتن‌دان سونرا بروکسل: سوچی‌ده‌کی گؤروشلر

آمریکانین ایرانلا باغلی سون دؤورلرده آتدیغی سرت آددیملارین قلوبال و رگیونال گئوسییاسی پروسسلره تأثیرینین علامتلری آرتیق حس ائدیلیر. اکسپرتلر حساب ائدیردیلر کی، بو تاثیرلر باش‌لیجا اولاراق گرگینلشمه ایستیقامتین‌ده اولاجاق. گؤرونور، اونلار حاق‌لی ایمیشلر. بو مسئله اطرافین‌دا بؤیوک گئوسییاسی گوجلرین یئنی سوییه‌ده مانورلری ایستارت گؤتوروب. او جمله‌دن آوروپا اتفاقی روسییا ایله ایران پروبلمی اطرافین‌دا موذاکیره‌لره باشلاییب. آوسترییا پرزیدنتینین سوچی‌ده ولادیمیر پوتینله گؤروشمه‌سی و اورادا بیرباشا ایرانلا الاقدار فیکیر موبادیله‌سی آپارماسی بونون کونکرت علامتلریندندیر.

سوچی‌ده آوسترییا پرزیدنتینین امکداشلیقلا باغلی تکلیفینه روسییانین دؤولت باش‌چیسی دیپلماتیک عباره‌لرله جواب وئریب کی، ایرانین اوزینه قرار قبول ائده بیلمز و روسییا "یانغین سؤندوره‌ن دئییل کی، هر یئرده هر شئیه واختیندا موداخیله ائده بیلسین". یعنی ایران ائله مسئله‌دیر کی، اؤنجه گلوبال میقیاس‌دا بؤیوک دؤولتلر اونون باره‌سین‌ده اورتاق فیکره گلملیدیرلر. و روسییا هئچ زامان تهرانا گوج تطبیق ائتمکله و یا تضییق گؤسترمکله اونو واشینگتنون ایراده‌سینی قبول ائتمه‌یه مجبور ائده بیلمز.

روسییا، عمومیتله، ایرانا مناسیبت‌ده بو فورماتی مقبول حساب ائتمیر. پوتین هم پومپئو، هم ده آوسترییا پرزیدنتینه کرملین پروبلمه اؤز باخیشی اولدوغونو چاتدیریب. موسکوا موستقیل و اساس گئوسییاسی اویون‌چولاردان بیری کیمی، ماراقلارینین تعمین اولوندوغو فورماتا راضی اولا بیلر. بو سبب‌دن ایستر آمریکا، ایسترسه ده آی اؤنجه بوتؤولوکده دونیایا باخیشلارداکی اینجه‌لیکلری آراشدیریب، اورتاق نتیجه‌یه گلیب، عمومی قرارا گلسه‌لر، همین اساس‌دا حرکت ائدیب، ایران مسئله‌سینی حل ائتمک اولار.

بونونلا قرب سیاسی خادیملرینین سوچییه دالبادال گلمه‌لرینین باشلیجا سببی آیدین اولور. اونلار ایران مسئله‌سین‌ده کرئملله اورتاق مؤقعیه گلمیی هدفله‌ییبلر. بو ایسه نینکی ایرانین، حتی بوتون یاخین شرقین سیاسی تالعینی حل ائتمک دئمکدیر. هله‌لیک طرفلرین هئچ بیر اورتاق فعالیت پلانی یوخدور. لاکین آیدین اولور کی، آمریکانین اؤز مؤوقعیی وار و آی ده همین مؤقع ایله راضی دئییل. بئله کی، آوروپا آچیق بیان ائدیر کی، ایرانلا نووه سازیشی قالمالی‌دیر و بو، خلاص یولودور. عکس حال‌دا، یاخین شرقله یاناشی، آوروپادا دا ثابتلییه جدی تهلوکه‌لر میدانا گله بیلر. او جمله‌دن ایرانین بالستیک نووه راکتلرینه صاحب اولماسی جدی گئوسییاسی گرگینلیک یارادا بیلر (غرب‌لیلرین منتیقی ایله).

موسکوا ایسه هم ایرانین نووه پلانلارینا تمکینله یاناشیر، هم ده آوروپالیلارین نه ایستدیکلرینی یاخشی بیلیر. بو دا ایران مسئله‌سینده بؤیوک دؤولتلرین اورتاق فعالیتی احتیمالینی چوخ آشاغی سالیر. لاکین یئنه ده موختلیف سوییه‌لردن روسییا ایله آوروپانین بیرگه فعالیت گؤسترمه‌سینه چاغیریشلار ائشیدیلیر

همین باغلیلیقدا اکسپرتلر حساب ائدیرلر کی، ایرانی "آلدانمیش کواکیب" وضعیتینه سالماق کیمسه‌نین خئیرینه دئییل. بونون سیاسی، تاریخی، گئوسییاسی و مدنی سببلرینی گؤسترمه‌یه چالیشیرلار. ایدئیا بون‌دان عبارتدیر کی، ایران تاریخاً یاخین شرقله سیخ باغلی اولوب و اونو ایندی اورادان کناردا توتماق مومکون دئییلدیر. واشینگتنون بو ایستیقامت‌ده آددیملار آتماسی ایسه بوتؤولوک‌ده رئگیونو و دونیانی تهلوکه‌یه آتیر. بئله کی، یاخین شرق‌ده کیفایت قدر گوجه مالیک اولان ایران بیر چوخ یئرلرده داغیدیجی فعالیت گؤستره بیلر. دئمه‌لی، آوروپا و روسییا مسئله نین بو طرفینه دقت یئتیرملیدیرلر. کونکرئت اولاراق، ایران رگیونون اهمیت‌لی دؤولتلریندن بیری کیمی قبول ائدیلمه‌لی و یاخین شرق‌ده اونون گئوسییاسی رولو معینلشمه‌لیدیر. معینلشمه آلتین‌دا اکسپئرتلر هر شئی‌دن اؤنجه ایرانین رگیون‌داکی تاثیرلرینین سرحدلرینین قویولماسینی نظرده توتورلار. بونون عادی دیل‌ده ایفاده‌سی اوندان عبارت‌دیر کی، آوروپا، روسییا و چین ایرانین معاصر مرحله‌ده گئوسییاسی رولونو معینلشدیریب، اونو نظارت آلتین‌دا ساخلاماغی تعمین ائتملیدیرلر

تهران اوچون اوچ آددیم: یاخین شرقین "گئوسییاسی آغالاری"

بونون اوچون ایلکین آددیم نووه سازیشینی خلاص ائتمکدن عبارت اولمالیدیر. چونکی تهرانین نووه سلاحینا مالیک اولماسی بؤیوک دؤولتلر اوچون تهلوکه‌دیر. نووه ایستیقامتین‌ده تدقیقاتلارین دایاندیریلماسی ایسه هم ایرانین آقرسیولیینین قارشی‌سینی آلار، هم ده اونو آوروپا، روسییا و چینله امکداشلیغا آچیق ساخلایار.

ایکینجی آددیم کیمی ایرانین سورییاداکی رولو ایله باغلی قارشی‌لیق‌لی آنلاشما الده ائتمک دوشونوله بیلر. بو مسئله‌یه اکسپرتلر جدی اهمیت وئریرلر. تهرانین سورییادان تمامیله سیخیشدیریلماسی مومکون دئییل. موسکوا بو آددیما هئچ گئتمز ده. چونکی ایران رگیونون یئگانه دؤولتی‌دیر کی، دمشق اونون اؤلکه‌ده حربی مؤوجودلوغونا راضی‌دیر. ایران هم ده روسییانین اورادا موتتفیقی، آستانا پروسئ‌سینین ایشتیراک‌چی‌سی‌دیر. تهران بشار اسد اوردوسونا ایندی ده بؤیوک کؤمک ائدیر. اصلین‌ده، اکسپرتلرین فیکرینه گؤره، همین اوردو سیرالارین‌دا ایران‌دان اولان حربچیلر اوستونلوک تشکیل ائدیرلر.

بوتون بونلارین فونون‌دا ایرانی سورییادان گئوسییاسی و حربی قوه اولاراق نئجه آتا بیلرلر؟ آمئریکا و ایسرایل محض بونا چالیشیرلار. نتیجه‌ده، رئگیون‌دا گرگین‌لیک داها دا چوخالیر. طبیعی کی، آوروپانین بو جور دوشونمه‌سی تعجب‌لو دئییل. آنجاق اساس مسئله یئنه ده ایرانین سورییاداکی وارلیغینین مزمون و میقیاسینین کیم طرفین‌دن معینلشدیریلمه‌سین‌ده‌دیر. آوروپا آرزولاییر کی، بو مسئله‌ده ده آوروپا پارلامئنتی آوروپا اتفاقی ایله روسییانین الین‌ده اولسون. تهران اوچون کناردان سرحد معینلشدیرسینلر و او، اونا سؤزسوز عمل ائتسین. ایرانین بئله بیر مؤقعنی قبول ائتمه‌سی مومکون‌سوز گؤرونور.

اوچونجو آددیم کیمی ایرانین رگیونون گله‌جک تهلوکه‌سیزلیک سیستمین‌ده یئری و رولونو معینلش‌دیرمک نظرده توتولور (باخ: اوولکی منبع‌یه). بو بند داها چتین، لاکین ان اهمیت‌لی حساب ائدیلیر. ایرانی هر هان‌سی بیر شکیل‌ده یاخین شرقین گله‌جک تهلوکه‌سیزلیک سیستئمین‌ده نظرده توتماق، فاکتیکی اولاراق، بو سیستمی یاراتماماق دئمکدیر. هئچ بیر آرقومئنت بو تئزیسی دییشه بیلمز. بونون تاریخی، سیاسی، گئوسییاسی و حربی سببلری واردیر.

آنجاق حساب ائدیلیر کی، ایرانین دا داخیل اولدوغو "اینکلوزیو کوللئکتیو تهلوکه‌سیزلیک سیستمی"نین حتی ۳-۵ ایله یارانماسی چوخ چتیندیر. بونا باخمایاراق، روسییا و آوروپانین بئله بیر سیستمه اورتاق باخیشینین اولماسی موهوم ناعیلیت و هم تهران، هم ده اونون رگیون‌داکی رقیبلری اوچون آیدین سیگنال اولاردی. گؤرونور، بو مئساژدا اساس مقام آمریکا ایله ایران آراسین‌داکی مناقیشه‌نین یاخین شرقین تالعین‌ده حل ائدیجی اولمایا دا بیلمه‌سین‌دن عبارت‌دیر. بو کونتکستده آوروپا ایله روسییا ایرانلا رئگیون دؤولتلری آراسین‌دا اعتبارلیغی آرتیرا بیله‌جک اینجه آددیملار آتا بیلرلر. کونکرت دئییلسه، آوروپا روسییانی اؤز یانینا چکیب، واشینگتنون پلانلارینی پوزماغی تکلیف ائدیر.

بوتون بونلار طبیعی کی، ماراق‌لی اولدوغو قدر ده دوشوندوروجودور. چونکی حس اولونور کی، ایران مسئله‌سی اطرافین‌دا بوتؤولوکده یاخین شرق‌ده گئوسییاسی منظره‌نین یئنی‌دن فورماتلاشدیریلماسی پروسسی میدانا گلیر. بورادا گؤرونه‌ن باشلیجا مقام اوندان عبارتدیر کی، رئگیونون تالعینی یئرلی خالقلارین و دؤولتلرین دئییل، کناردا اولان بؤیوک گئوسییاسی گوجلرین معینلش‌دیرمه‌سینین واجیب‌لیگی کورسو سئچیلیب. بو باخیم‌دان کنار قوه‌نین آمریکا، آوروپا ایتفاقی، روسییا و یا چین اولماسینین ائله بیر اهمیتی یوخدور. یاناشمانین فلسفه‌سی ایکینجی دونیا محاربه‌سین‌دن سونراکی آوروپا بیرلییی-هاوانین ساخلاندیغینا دلالت ائدیر. سوپرگوجلر ایندی ده اؤزلرینی یئنی محاربه‌نین غالیبلری کیمی آپارماغا چالیشیر و بو مؤقع‌دن چیخیش ائد‌رک دونیانین ایسته‌نیله‌ن رگیونوندا اؤزلرینه اویغون بؤلگو آپارماغی دوشونورلر.

مثلاً، اونلار ایستییرلر کی، رگیونون گئوسییاسی دوزه‌نی "بئله اولسون"، ایرانین اوراداکی رولو "ائله اولسون"، فیلان دؤولتلر ده فیلانلارلا "باریشسین" و س. بو گؤستریشی وئره‌نلر ده نؤوبتی دفعه دونیانین آپاریجی کسیمی کیمی قالسینلار و بیر نئچه ایلده‌ن سونرا هر شئی یئنی‌دن باشلاسین: دونیانی یئنی‌دن بؤلمک اوچون مسلمانلارین جانینا داراشسینلار!

شوبهه یوخ‌دور کی، بو جور دوشونجه بشری دئییل و میلیونلارلا اینسانین یئنی فلاکتلره سوروکله‌نمه‌سینه یول آچیر. یاخین شرقین تالعینی رگیون‌دا یئرلشن دؤولتلر و اورادا یاشایان خالقلار معین ائتملیدیرلر. کنارداکیلار موداخیله ائتمملیدیرلر. سورییا نئجه دؤولت اولاجاق و یا عراق‌دا هانسی قورولوش سئچیله‌جک، ایران‌دا هانسی سلاحلار ایستحصال اولوناجاق کیمی مسئله‌لر همین دؤولتلرین داخیلی ایشلریدیر!

تاریخ
2019.05.21 / 09:58
مولف
Axar.az
شرح لر
دیگر خبرلر

ابولفضل ائلچیبیین موشاویری دونیاسینی دییشدی

میللی اوردوموز نئجه یارانیب؟ - گئنئرالین تاریخی راپورتو

آمریکا ایرانین میلیاردلارینا ال قویدو: تهران چؤکدورولور

مشهور آذرایجان‌لی عالیم شیرممد حسینوو وفات ائتدی

اردوغان ایلهام علیئوه زنگ ائتدی: نلر دانیشیلدی؟

«ایکی موسلمان اؤلکه‌سی ساواشا باشلاییر» – آمریکانین قورخونج پلانی

پاشینیان‌دان ایلک اعتراف: محاربه بیتمه‌ییب - ویدئو

ایران تهلوکه‌لی سنارییه باشلادی: ساواش یاخینلاشیر

ایران تهلوکه‌سیزلیک شوراسینین کاتیبی اوفا تهلوکه‌سیزلیک گؤروشونه قاتیلاجاق

حیدر الیئو اونلارین کؤچمه‌سینین قارشی‌سینی آلمیش‌دی - زیوقانوو

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla