Axar.az
یوخاری
17 اییون 2019


شاه عباس یادیگاری اولان قیصرییه‌سی- ناخچیوان‌دا - فوتو

آنا صحیفه کولت
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

آذربایجانین ناخچیوان بؤلگه‌سین‌ده چوخ سای‌دا معمارلیق عابده‌لری مؤوجوددور. آذربایجان معمارلیغینین اینکیشاف ائتمیش قوللاریندان بیری اولان ناخچیوان مکتبینین یاراندیغی و فورمالاشدیغی بو اراضی‌ده اورتا عصرلرده تورک-ایسلام مدنیتینین محتشم نمونه‌لرین‌دن حساب ائدیله‌ن خئیلی سای‌دا توربه، مسجید، خانگاه، بوزخانا، کاروانسارا، کؤرپو، هامام و دیگر عابده‌لر اوجالدیلیب.

Axar.az خاطیرلادیر کی، بئله عابده‌لردن بیری ده صفوی حکمداری ۱-جی شاه عباسین حاکمیتی ایللرین‌ده اوردوباد شهرین‌ده اینشا ائدیله‌ن و آذربایجان معمارلیغینین نادیر نمونه‌لرین‌دن ساییلان قئیصرییه عابده‌سی‌دیر. اوردوباد شهرینین مرکزین‌ده، بازار میدانین‌دا یئرلشه‌ن بو عابده اورتا عصرلر زامانی اهالینین و شهرین تیجارت-اقتصادی حیاتین‌دا موهوم رول اویناییب.

معین آشینمالارا معروض قال‌سا دا، زمانمیزادک، اساساً، سالامات وضعیت‌ده گلیب چاتان قیصرییه شهرین مرکزینده، دوبه‌ندی چایینین سول ساحلین‌ده، جامئ مسجیدینین یاخینلیغین‌دا یئرلشیر. بیشمیش کرپیج‌دن تیکیلمیش عابی‌دنین عمومی ساحه‌سی ۵۴۰ کوادراتمتردیر. معمارلیق قورولوشونا گؤره قئیصرییه بیناسی اؤلچوسو ۱۰خ۱۰ متر اولان مرکزی سککیزبوجاقلی زال‌دان و اونون اوستونو – تاوانینی قاپایان دایروی گونبزدن، گونبزی کونجلرده ساخلایان مورکب قورولوشلو دؤرد ادد دایاقدان، دایاقلارلا کنار دیوار تاخچالاری آراسین‌دا یئرلشه‌ن کئچیدلردن عبارت‌دیر. کئچیدلرین تاوانی ۱۶ عدد کیچیک گونبزله باغلانیب. بیشمیش کرپیجدن هؤروله‌ن دیوارلارین قالین‌لیغی ۸۰ سانتیمتردیر. مرکزی گونبز ده داخیل اولماقلا، عابی‌دنین هوندورلویو ۸،۵ مئتردیر.

قئیصرییه‌لر اورتا عصرلر زامانی شهر تیجارتین‌ده موهوم اهمیت کسب ائد‌ن بازارلار قروپونا داخیل ایدی. بزه‌ن «بدیستان» دا آدلانان بو عابده‌لر اوستوؤرتولو بازارلار تیپینه عاییددیر. بو بازارلاردا، اساساً، خاریجی اؤلکه‌لردن گتیریلمیش و اؤلکه سنتکارلاری طرفین‌دن حاضیرلانمیش باهالی ماللار، خصوصیله داش-قاش، جواهیرات ساتیلدیغین‌دان اونلارا اهالی آراسین‌دا «شاه بازاری» دا دئییلیردی. تاریخی منبع‌لردن معلوم اولور کی، اورتا عصرلرده هر شهرده قئیصرییه اولماییب. مثلاً، ۱۷-جی عصرده مرند شهرین‌ده ۳ مین ائو، ۷ مسجید، ۳ کاروانسارا، ۵ هامام، ۶۰۰ دوکان، ۷۰-ا قدر گزمه‌لی خیابان اولسا دا، اورادا قئیصرییه یوخ ایدی.

«اورتا عصرلرده قئیصرییه‌لر، اساساً، تیجاری-اقتصادی جهت‌دن اهمیت‌لی شهرلرده فعالیت گؤستریردی. بو باخیم‌دان چوخ دا بؤیوک اولمایان اوردوباد شهرین‌ده قئیصرییه‌نین اینشا ائدیلمه‌سی دقتی چکیر. فیکریمیزجه، بو، اوردوباد شهرینین صفویلر دؤورون‌ده سیاسی و تیجاری-اقتصادی نفوذونون آرتماسی ایله ایضاح اولونمالی‌دیر. چونکی اوردوباد شهری صفویلرین حاکمیتی دؤورون‌ده خصوصی ایستاتوسلا دایم صفوی شاهلارینین دقت و قایغی‌سی ایله احاطه اولونوب. حتی صفوی هؤکمداری ۱-جی شاه عباس ۱۶۰۴-جو ایلده فرمان وئره‌رک اوردوباد شهر اهالی‌سینی خزینه‌یه اؤد‌نیله‌جک بیر سیرا وئرگیلردن آزاد ائتمیش‌دی. ۱-جی شاه عباس اؤزو بیر نئچه دفعه اوردوباددا اولوب، گؤزل هاواسی، دادلی مئیوه‌لری، تمیز سویو ایله سئچیله‌ن بو شهرده و بعضی شهرترافی کندلرده استراحت ائدیب. محض بونا گؤره ده گؤستریله‌ن قایغینین نتیجه‌سی اولاراق ۱۷-جی عصرده، ۱-جی شاه آبباسین زامانین‌دا بورادا قئیسرییه بیناسی اینشا ائدیلیب».

شرق معمارلیغین‌دا نادیر عابده‌لردن اولان اوردوباد قئیصرییه‌سی اوزون مدت تاریخی و معمارلیق ادبیاتین‌دا زورخانا بیناسی کیمی قله‌مه وئریلیب، حتی سووئت حاکمیتی ایللرین‌ده جنوب‌دان گیریش قاپی‌سینین یانین‌دا اونون زورخانا بیناسی اولدوغونو و تاریخ-مدنیت عابده‌سی کیمی قوروندوغونو بیل‌دیره‌ن لؤحه وورولموش‌دو. آکادمیک ا. سلام‌زاده یازیر: خالق آراسین‌دا «قئیصرییه» آدی ایله تانینماسی بئله بیر مولاهیزه‌نی ایر‌لی سورمه‌یه ایمکان وئریر کی، اولا بیل‌سین، بو بینادان یالنیز سونرالار زورخانا کیمی ایستیفاده اولونوب.

یئرلی اهالینین سؤزلرینه گؤره، زورخانا کیمی فعالیت گؤستردیی زامان بینانین دؤشه‌مه‌سینه سلیقه ایله گوه‌ن کوللاری دوزه‌رک اوستونه نارین تورپاق تؤکردیلر. بون‌دان سونرا ایران‌دان، عثمانلی دؤولتین‌دن و باشقا یئرلردن گلن پهلوانلار بورادا گولشردیلر. قالیب گلن پهلوان هوجره‌ده ایلشه‌ن خان‌دان موکافات اولاراق بیر کیسه قیزیل آلاردی.

تاریخ
2019.04.13 / 09:58
مولف
آینورا مممدووا
شرح لر
دیگر خبرلر

خییوو اؤیکو یازارلاری بیر یئره توپلاندی

دومانلی تبریز ۱۲۴-اۆنجو بؤلوم

گونئی آذربایجان فولکلورو-«چؤمچه خاتون» مراسی‌می

آذربایجان ایلک و سون عنوانیم ، باش تاجیم‌دیر- آغابی آذربایجانی

دومانلی تبریز ۱۲۳-اونجو بؤلوم

عالیم قاسیموو کیلسه‌ده اذان وئردی - ویدئو

«کیم گؤردو_کیم گؤرمه‌دی‌» تیاتروسوندا نه‌لر یاشانیر

همدان دا ۴۳-جو ماغارا آشکار ادیلدی

دومانلی تبریز ۱۲۲-اینجی بؤلوم

مشهور فران‌سالی آکتیور آلئن دئلون خستخانایا یئرلشدیریل‌دی

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla