Axar.az
یوخاری
27 اییون 2019


تورک اوردوسونا حصر اولونان قدیم آذربایجان خالچاسی

آنا صحیفه کولت
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

خیلاصکار عثمانلی-تورک قوشونلارینین - نورو پاشانین کوماندانلیغی آلتیندا قافقاز ایسلام اوردوسونون آذربایجانا قهرمانلیق یوروشو، باکینین ارمنی ایشغالیندان آزاد ائدیلمه‌سی ایکی خالقین قارداشلیق، شرف تاریخی‌دیر. نسیللر دییشسه ده، خالقیمیز عزیز خیلاصکارلارینین خاطره‌سینی هئچ واخت اونوتمایاجاق.

خالقیمیزین بیر-بیرینه اولان سئوگیسی قارشیلیقلی، هم ده توکنمزدیر. خالقیمیزین تورک سرکرده‌لرینه رغبتی، سئوگیسی ایسه هله نورو پاشانین آذربایجانا گلدیی زامان‌دان اوولکی ایللره تصادف ائدیر. بو سئوگی و رغبت آنالاریمیزین توخودوغو الوان ناخیشلی خالچالاردا دا عکسینی تاپیب.

میللی آذربایجان تاریخی موزئیینین فوندلاریندا قورونان تورک کومان‌دانلارینا خالق محبتینین تظاهرو اولان قاراباغ خالچالاری حاقلی اولاراق هر بیریمیزده قورور حیسسی دوغورور.

اوزرینده هیجری تاریخی ایله ۱۱۳۶-جی ایل (میلادی تقویمله ۱۹۱۶-جی ایل) یازیلمیش سوژئت‌لی خالچادا عثمانلی سلطانی محمد رشاد، انور پاشا (حربی ناظر، نورو پاشانین قارداشی)، شؤوکت پاشا (شؤوکت سورییا آیدمیر، منشأ‌جه بالکان تورکو) و عثمانلینین سونونجو حربی ناظری از‌م عزت (یوسیف عزت الدین) پاشانین شکیللری توخونوب. بو صورتلرین هر بیری آیریلیقدا تاریخی شخصیتلردیر. خالچا اوزرینده اونلارا «جنابی مؤحترم انور بی افندی، جناب شوکت پاشا حضرتلری، جناب یوسیف عزت الدین، سلطان محمد رشدخان خامیز حضرتلری» کیمی مراجعت اولونور. دیگر میصراعلار تحریف اولونموش شکیلده غیری-دقیق توخونوب. خالچانی توخویان اینسانلار بلکه ده هئچ الیفبانی بیلمیردیلر. نقطه‌لر و س. آنلاشمایان بعضی دئتاللار اوزون‌دن یازینی تام اوخوماق مومکون دئییل. آنلاشان اودور کی، بو میللی قهرمانلارین شرفینه دئییلمیش بئیتلردیر.

خالچانین اؤلچوسو ۲۱۰خ۱۲۵ سم-دیر، خوولو توخونوشلودور، اریشی و خووو یون، آرغاجی پامبیقدان‌دیر. اوندا ایستیفاده ائدیلمیش بویالاردان قیرمیزی و یاشیل رنگلر صونعی ترکیب‌لی، قهویی رنگ ایسه قویونون اؤز یونونون طبیعی رنگی‌دیر. خالچا چوخ اوریژینال اوسلوب‌دا توخونوب. یقین کی، همین سوژئتی توخوجولار خالی اوزرینه هانسیسا بیر رسم‌دن، فوتودان کؤچوروبلر، اونا اؤز پئشه کارلیقلاری ایله یارادیجی یاناشاراق قاراباغ خالچا صنعتینین روحونو، بدیعی خالق توخوجولوق اوسلوبونو دا علاوه ائدیبلر. یعنی کولوریت، آنا هاشییه‌نی بزه‌یه‌ن قیزیل گوللرین آردیجیل دوزولوشو، چیچکلرین تصویر اوسلوبو یئرلی عنعنه‌لره اولان باغلیلیقدان خبر وئریر. خالچا اوچ حاشییه زولاغین‌دان عبارت‌دیر. ایلک اوچ بالا حاشییه‌ده یان کنار طرفلرده «آی-اولدوز» نیشانی، «بوتا» المئنتلری، باش و اتک‌ده اسکی الیفبا ایله یازیلار توخونوب. آنا حاشییه‌ده قیزیل گوللر، سون کنار حاشییه‌ده یئنه ده اسکی الیفبا ایله یازیلار یئر آلیب. خالچانین آرا ساحه‌سینده ایسه - اوبرازلارین بیر قدر اؤلچو، بیچیم باخیمیندان تحریفلره یول وئریلدیی طرزده - یوخاریدا آدلارینی چکدییمیز دؤرد شخصیتین عکسی تصویر اولونوب. خالچا تورک تاریخینین قهره‌مان اوغوللارینا حصر ائدیلمیش، اونلارین شرفینه توخونموش، اوجالدیلمیش عابده کیمی قیمتلندیریلیر.

بو قبیل‌دن توخونموش دیگر بیر خالچا یئنه ده قاراباغ مکتبینه عاییددیر. اونون اؤلچوسو ۱۹۰خ۱۱۵ سم-دیر، اوزرین‌ده ۱۳۲۰ هیجری (۱۹۰۲ میلادی) تاریخی توخونوب. کومپوزیسییاسی یوخاریدا حاقیندا دانیشدیغیمیز خالچایا چوخ یاخیندیر. آرا ساحه و حاشییه زولاغیندان عبارت‌دیر. آرا ساحه‌نین مرکزینده یئنه حربی گئییم‌ده و تورک کوماندانلارینین تصویری توخونوب. بو یئرده خالچادا یول وئریلمیش بدیعی قوسورلار، تحریفلر، اؤلچولرده‌کی غیری-موتناسیبلیکله یاناشی ایلک نؤوبه‌ده نظره چارپان بیر دئتال وار. بو، خالق سئوگی‌سی‌دیر. توخوجو قادین خالچانین باش حیسه‌سینده یئنه ده «آی اولدوز» و سونسوز محبت ایفاده ائد‌ن «بالاما قوربان» سؤزلرینی حک ائدیب. بو سؤزلر یازی قایداسینا اویغون سولدان ساغا دئییل، ساغدان سولا توخونوب. اوبرازلارین تصویرین‌ده غیری-پروفسیونال‌لیق، تحریفلر نظره چارپیر. لاکین خالق صنعتینه عایید ائتمک ایستدییم «یانلیش دا بیر ناخیش‌دیر» ایفاده‌سینی یادا سالماق یئرینه دوشردی. تورک اوردو باشچیلارینا حصر اولونموش همین خالچا بو گونوموزه، صاباحیمیزا و گله‌جک نسیللره بیر اؤرنک‌دیر. بو یئرده بؤیوک آتاتورکون سؤزلرینی خاطیرلاماماق مومکون دئییل: «تاریخی یازماق، تاریخی یاشاتماق قدر اؤنملی‌دیر».

تاریخ
2019.05.18 / 15:02
مولف
آینورا مممدووا
شرح لر
دیگر خبرلر

فضولینین "پنبه-داغ جنون..." آدلی غزلینین ماراق‌لی شرحی

ایران تالیشلارینین سئویم‌لی خؤریی اولان میرزاقاسیمبی -رسپتی

دومانلی تیریز ۱۳۱-اینجی بؤلوم

شان‌لی تاریخه مالیک قهرمان تورک شهری - چاناققالا

دومانلی تبریز ۱۳۰-اینجی بؤلوم

رسولزادنین فرانسیزجا کیتابی ترجمه ائدیلدی – ایلک دفعه

چاغداش آذربایجان آشیقلارینین شعیرلرینین آنتولوگییاسی چاپ ائدیلدی - فوتو

آنادولونون ان احتیشام‌لی قالالار مسکنی ساییلان -غازی‌آنتپ - فوتو

دومانلی تبریز ۱۲۹-جو بؤلوم

همدان آشیق مکتبینین اوستاد آشیقی وفات ائتدی

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla