Axar.az
یوخاری
27 اییون 2019


ظریفین گولمه‌لی یالانی: چینگیز خان بونو باجارماییب؟ – اصل تاریخ

آنا صحیفه توپلوم
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

ایران خاریجی ایشلر ناظری محمد جواد ظریفین آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپا «ماکئدونییالی ایسگندر، چینگیز خان و دیگرلری ایرانی محو ائده بیلمه‌ییب، ترامپ دا بونو باجارمایاجاق» دئمه‌سی تاریخی حادثه‌لری یئنی‌دن گون‌ده‌مه گتیریب. ظریفین بوتون دؤورلرین ان قودرت‌لی حکمداری چینگیز خان حاقین‌دا دئدیی بو سؤز تاریخه یئنی‌دن ایشیق توتماغا زمین یارادیب.

Kult.az خاتیرلادیر کی، بشر تاریخینین ان بؤیوک ایکینجی ایمپرییاسی اولان مغول دؤولتینین ترکیبینه ایندی ایران آدلانان تاریخی آذربایجان تورپاقلاری دا داخیل ایدی.

محض چینگیز خانین حاکمیتی ایللرین‌ده ایندی ایران آدلانان اراضی‌ده تورک دؤولتی خوارزمشاهلار ایمپئرییاسی مؤوجود ایدی. همین دؤنم چینی اؤزونه تابع ائد‌ن چینگیز خان یئنی اراضیلری ایشغال ائتمه‌یه حاضیرلاشیردی. بوندان قورخویا دوشن خوارزمشاهلار چینگیز خانلا دوستلوق علاقه‌لری قورماغا چالیشدیلار و بونا نایل اولدولار. لاکین ۱۲۱۸-جی ایلده ۴۵۰ نفرلیک مغول تیجارت کاروانی او دؤورون ان باهالی ماللارینی ایسلام اؤلکه‌لرینه آپارماق اوچون یولا دوشرکن اوترار شهرین‌ده هوجوما معروض قالدی. شهر والیسی قاییر خان تاجیرلرین هامی‌سینی اؤلدورتدو. چینگیز خان خوارزملره ائلچی گؤندره‌رک، اوترار والیسی قاییر خانین تسلیم ائدیلمه‌سینی ایستدی. لاکین ائلچیلر ده قتله یئتیریلدی. تاریخه «اوترار فلاکتی» کیم دوشن بو اولای مغوللارین ایسلام اؤلکه‌لرینه هوجوملارینین باشلاماسینا سبب اولدو.

بو اولای‌دان حیددت‌لنه‌ن چینگیز خان ۱۲۲۰-جی ایلده خوارزمشاهلارا قارشی داغیدیجی بیر یوروش باشلاتدی. اؤنونه چیخان حربی بیرلیکلری بیر-بیر محو ائد‌ن مغول اوردوسو اوتراری، سمرقندی، بوخارانی قیسا مدتده توتدو و مینلرله خوارزم دؤیوشچوسونو قیلینجدان کئچیردی.

۱۲۲۰-جی ایلین آوقوستون‌دا ری و تهرانی، سنتیابردا همدانی، اوکتیابردا اردبیلی، زنجانی، سرابی اله کئچیره‌رک آلت-اوست ائتدی.

بوردا اؤنملی بیر نوانسا دقت چکمک لازیم‌دیر. مغول اوردوسو ایرانین حاضیرکی پایتختی تهرانی چوخ قیسا بیر مدت‌ده ایشغال ائتسه ده، آذربایجان تورکلرینین شهری تبریزده جدی مقاومتله اوزلشدی. همین واخت تبریز آذربایجان ائلده‌نیزلر دؤولتینین پایتختی ایدی. شهرین محکم قالا دیوارلارینی و گوجلو دؤیوشچولرله مدافعه اولوندوغونو گؤره‌ن مغول اوردوسو گئری چکیلدی. موختلیف واختلاردا بیر نئچه دفعه شهری ایشغال ائتمه‌یه گلن مغوللار جدی مقاومتله اوزلشدی و یالنیز خراج آلاراق گئری قاییتدی.

لاکین نؤوبتی ایللرده نینکی ایندیکی ایرانی، حتی گونئی و قوزئی آذربایجان تورپاقلارینی دا ایشغال ائتدیلر و شیمالا دوغرو حرکت ائد‌رک، اؤزلریندن ۳ دفعه چوخ اولان روس قوشونلارینی آغیر مغلوبیته اوغراتدیلار.

مغوللارین ایندیکی ایران اراضی‌سینه ان آمانسیز هوجومو ۱۲۲۱-جی ایلده حیاتا کئچیریلیب. همین ایلده مغول اوردوسونون نیشاپوردا ۱،۷ میلیون اینسانی قتله یئتیردیی بیلدیریلیر. معلوماتا گؤره، بو هوجوم زامانی نیشاپورداکی حیوانلار دا داخیل اولماقلا، بوتون جانلیلار اؤلدورولوب، شهرده داش-داش اوستونده قالماییب.

ان اؤنملی مقام دا بودور کی، چینگیز خان ایران دا داخیل اولماقلا، غربه دوغرو یوروشلرین بیر چوخوندا شخصاً ایشتیراک ائتمه‌ییب. چونکی بو دؤیوشلری اونون اوردوسونون اؤن دسته‌لری (کشفیات قروپو) آپاریب. یعنی ایرانی ایلک دفعه دارماداغین ائد‌ن (بیر داها خاطیرلاداق کی، همین واخت ایران‌دا تورک دؤولتلری حاکم ایدی) چینگیز خان اوردوسونون اؤن دسته‌لری ایدی، بؤیوک اوردو ایسه باتو خانلا گله‌جکدی.

بو باخیم‌دان چینگیز خانی دونیادا یالنیز ماکئدونییالی ایسگندرله مقاییسه ائتمک اولار. او ایسگندر کی، جمعی ۴۷ مین‌لیک هئیتله ایرانین «سلف» آدلاندیردیغی اهمنی دؤولتینین ۲۰۰ مینلیک اوردوسونو دارماداغین ائتمیش و بو دؤولتی سوقوطا اوغراتمیش‌دی.

تاریخ
2019.05.21 / 15:59
مولف
Axar.az
شرح لر
دیگر خبرلر

خزرین سوییه‌سی ائندی: تهلوکه وارمی؟ - ناظرلیک

ایران‌دا معیشت خرجلری ۵۰،۴% آرتیب

آذربایجان‌لی فعالا ۱۳ ایل حبس جزاسی وئریلدی

ایران‌دا ایکی آذربایجان‌لی فعال ساخلانیل‌دی

بو گون سابیق پرزیدنت ابوالفضل ائلچی‌بی‌یین دوغوم تاریخی‌دیر

آذربایجان‌لی میللی-مده‌نی فعال ۱۳ گون‌دور آجلیق آکسییاسین‌دادیر

تبریز-اهر یولونون تیکینتی‌سی تیخاج پروبلئمینی حل ائتمه‌یه‌جک

صفویلر فلاکت تاریخیمیزدیر... - فازیل مصطفیدان جاواب

ارمنیلر مؤقعلریمیزی آتشه توتدو

ایران فارس دیلینین اینکیشافی اوچون کوللی میقداردا پول وسایتی آییریر

خبر خطّی
 
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla